1. İhtiyati Haczin Maddi Şartları ve Mahkemenin Takdir Yetkisi
İcra ve İflas Kanunu'nun 257. maddesi gereğince rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarını ihtiyaten haczettirebilir.
Mahkemeler ihtiyati haciz taleplerinde yaklaşık ispat kuralını arar. Fatura, cari hesap ekstresi, kambiyo senedi, banka dekontları veya teslim tutanakları yaklaşık ispat için elverişli delillerdir. Kural olarak %10 ila %15 arasında teminat yatırılması istenir; ancak ilama veya ilam niteliğindeki belgelere dayalı taleplerde teminatsız karar verilebilir.
"İhtiyati haciz kararı alacaklının hak arama hürriyetini güvence altına alırken, borçlunun ticari itibarını haksız yere sarsmayacak teminat dengesiyle verilmelidir."
— Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2024/912 K.
2. İhtiyati Hacze İtiraz ve Teminat Karşılığı Haczin Kaldırılması
Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haciz kararına karşı; mahkemenin yetkisine, ihtiyati haczin sebeplerine veya teminata ilişkin olarak kararı veren mahkemeye 7 gün içinde itiraz edebilir (İİK m. 265).
Ayrıca borçlu, haciz konulan malların değerini karşılayacak miktarda nakit, banka teminat mektubu veya muteber rehin göstererek İİK m. 266 uyarınca malları üzerindeki ihtiyati haczin kaldırılmasını isteyebilir. Bu yol ticari hayatın aksamaması ve hesap blokelerinin çözülmesi adına en kritik savunma mekanizmasıdır.
